De Heilige Lambertus

Lambertus263

 Lambertus,  Man  van  Maastricht

De patroonheilige van de Hengelose basiliek wordt geboren uit een voornaam geslacht aan de Bredestraat te Maastricht, halverwege de O.L.Vrouwe- en de St. Servatiusbasiliek. In 670 wordt hij aangesteld tot bisschop van deze stad, als opvolger van zijn leermeester Theodardus. Onmiddellijk wijdt hij zich intensief aan de verkondiging van het christelijk geloof in heel zijn bisdom. Het is echter een tijd waarin kerkelijke en burgerlijke overheden heftig met elkaar in conflict zijn verwikkeld. Zijn vijanden stellen zelfs een tegen-bisschop aan, zodat Lambertus zich moet terugtrekken in een klooster te Stavelot. Na 7 jaar ballingschap keert hij in 682 weer terug naar Maastricht. Maar na enkele jaren moet hij opnieuw vluchten, nu naar Luik. Daar wordt hij in 705 (of 699 ?) vermoord tijdens nachtelijk gebed.

De Heilige Lambertus

In de basiliek kan men niet om bisschop Lambertus heen. Zijn beeld prijkt pontificaal en wit boven de kerkingang. Zijn beeld staat waardig verheven op het priesterkoor voor in links. Zijn beeld is opgenomen in de reeks pilaarheiligen links vooraan. Zijn beeltenis is in koper gegraveerd in de voet van het schrijn in de Mariakapel achterin.

 Patroon van Luik, Münster en Hengelo

Zijn opvolger Hubertus verplaatst dan de bisschopszetel naar Luik en neemt de relieken van de heilige bisschopmartelaar mee. Tot 1793 worden deze in de St. Lambertuskathedraal bijgezet, later  in de St. Paulkathedraal. Vanuit Luik verspreidt de Lambertusverering zich binnen en buiten het bisdom, maar vooral in de omliggende landen, België, Duitsland en Nederland. Rond 1000 wordt de St.Lamberti-Kirche te Münster (Duitsland) gesticht, net als in Luik de moederparochie van heel de stad.

Rond 1500 wordt, mede dankzij oude handelscontacten met Münster, ook te Hengelo een stenen Lambertuskerkje gebouwd, als godshuis voor de hele omgeving.

In 1793 wordt de St. Lambert-kerk in Luik door revolutionairen gesloopt. In Twente heeft Lambertus de reformatie overleefd en in 1796 wordt hij de patroon van een nieuwe kerk, die net als in Luik en Münster, moederkerk wordt van de andere Hengelose parochies.

Patroon van Hengelo

Zo waakt heden ten dage het beeld van de H.Lambertus boven de kerkdeuren nog altijd over de stad Hengelo, kijkt hij nog dagelijks naar allen die zijn kerk binnengaan vol hoop op gebedsverhoring, en glimlacht hij jaarlijks naar allen die tijdens de Lambertuskermis over de Enschedesestraat wandelen, op zoek naar het kleine en naar het Grote Geluk.

 Heilige Martelaar  van de  Kerk

Met zijn dood beantwoordde Sint Lambertus aan zijn naam, want ‘landa’ (= land) en ‘bertha’ (= stralend) vormen de naam “Lambertus”. Hetgeen dus betekent “stralend in zijn land”. Zo straalt hij als heilige, omdat hij een gelovige was van gebed en vasten, en omdat hij een bisschop was van wijsheid en geloofsijver. En zo straalt hij als martelaar, omdat hij zich niet liet verleiden tot gewelddadig verzet, en wellicht omdat hij getuigde van het christelijk huwelijk tegenover een overspelige machthebber.

Bisschop-Martelaar van de Kerk

De uitstraling van Lambertus is  zichtbaar in het glas-in-loodraam van de doopkapel, vlak boven het beeld van de profeet Johannes de Doper, die eveneens vermoord werd om zijn getuigenis van de Blijde Boodschap.

Boven het stadssilhouet van Hengelo en boven zijn eigen kerktoren ziet men, hoe Lambertus tijdens nachtelijk gebed door zijn vijanden wordt vermoord. En daar weer boven ziet men, hoe Lambertus met de palmtak der overwinning in zijn hand door twee engelen met hemelse glorie wordt gekroond.

Patroonheilige van  ca. 250 St. Lambertuskerken

Vanuit het hart van zijn leef- en werkgebied, Maastricht en Luik, is van de heilige bisschop Lambertus een grote uitstraling uitgegaan, getuige het groot aantal St. Lambertusparochies in Nederland, België en Duitsland en nog enkele daarbuiten. Zelfs een aantal geprotestantiseerde kerken hebben de naam van de heilige (!) Lambertus bewaard.